Medidas do brillo do ceo no IES Fernando Blanco en Cee (19/01-21/03-2022)

(Se é a primeria vez que escoitas falar do SQM visita esta páxina Brillo do ceo nocturno)

A comezos de 2022 colocamos un SQM en Cee, no IES Fernando Blanco, nunha contorna urbana. Estas medidas, xunto coas de Baio (Medidas do brillo do ceo no IES Maximino Romero de Lema, Baio (Zas) (13/12/2021-12/01/2022)) son importantes especialmente pois toda a rexión da Costa da Morte quere declararse Destino Turístico Starlight (Que pasa na costa: A Costa da Morte posiciónase como ‘Destino Starlight’)

As medidas en xeral entran no esperado: ceo tirando a escuro cando está despexado (19,5 magnitudes aproximadamente) e moi contaminado en presencia de nubes (15,5 magnitudes aprox. Ver o día 28 de marzo por exemplo).

A continuación deixamos algunhas gráficas das medidas tomadas:

Medidas de brillo do ceo en Taboada, Lugo (23-25/01/2022)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Aínda que o SQM estivo colocado á beira do río Miño polo seu paso por Taboada (Lugo) durante case dous meses, un problema técnico provocou que só teñamos tres noites con datos. O ceo neste val é bo, como indican as medidas, e queda pendente un traballo interesante de poñer a medir no val e no cumio dous SQM calibrados e ó mesmo tempo para estudar o brillo do ceo nocturno do lugar.

A contaminación luminosa nun fotograma

Dende hai moitos anos usamos un fotograma dun capítulo dos Simpson para falar de contaminación luminosa. Esta instantánea de Lisa observando Springfield mostra as causas e consecuencias da contaminación luminosa practicamente na súa totalidade. Fixándonos un pouco e reflexionando sobre todos os elementos da imaxe podemos facer unha rápida andaina por este tipo de contaminación. Adiante:

  • En primeiro lugar temos o ceo nocturno totalmente alaranxado (hoxe, coa tecnoloxía LED branca, o ceo é branco). Iso implica a desaparición do ceo estrelado con consecuencias evidentes sobre a Astronomía, mais tamén sobre o papel de inspiración que ten o ceo sobre a arte e a cultura.
  • O consumo de electricidade hai que pagalo. Boa parte dos orzamentos municipais son para pagar a iluminación pública. O exceso de consumo provoca, polo tanto, o malgasto de cartos.
  • A luz artificial só é posible xenerando enerxía e consumindo recursos. O mesmo ten queimar carbón, gas, unha central nuclear ou enerxías renovables; se iluminamos máis provocamos unha maior demanda de enerxía evitable que deriva en contaminación atmosférica ou en instalacións masivas de aeroxeneradores, paneis fotovoltaicos, etc.
  • E por último a contorna. A contaminación luminosa non é un problema local, é un problema que se extende quilómetros dende o punto de luz que xenera a contaminación, afectando a toda clase de seres vivos de xeito negativo.

Medidas do brillo do ceo en Paradela, Ponte Caldelas (01/09 – 26/11/2021) (@AASirio)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Unha vez máis, coa colaboración dun membro da Asociación Astronómica Sirio de Pontevedra conseguimos unha secuencia de datos de gran interese. Desta volta recompilamos medidas durante case tres meses en Ponte Caldelas, no lugar de Paradela. Alí reunimos máis de 2000 medidas en condicións de ser interpretadas e reunidas na seguinte gráfica:

* Nas gráficas hai un erro co nome de Ponte Caldelas (pon Pontecandelas).

Como se pode apreciar o ceo goza dunha boa saúde, aínda que hai maxe para mellorar. A continuación móstranse algunhas medidas de días soltos:

Medidas do brillo do ceo no IES Maximino Romero de Lema, Baio (Zas) (13/12/2021-12/01/2022)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Medimos o brillo do ceo en Baio, Zas (A Coruña), nun dos concellos pertencente á Costa da Morte, que este ano vai tentar conseguir a certifiación Destino Turístico Starlight. Concretamente instalamos o medidor SQM no instituto Maximino Romero de Lema que se atopa nun lugar apartado libre de obstáculos e luces directas.

Algunhas noites tiveron Lúa e alternáronse períodos nubosos con totalmente despexados. Como se mostra nas seguintes gráficas nas noites con nubes o brillo aumenta pola luz da contorna, mentres que nas noites máis estables o ceo achégase a medidas de escuridade boas.

A seguinte gráfica mostra as medidas feitas durante o período do 12 de decembro de 2021 ata o 12 de xaneiro de 2022 onde o brillo da Lúa era inferior o 15%, a súa altura menor de 15º e o Sol xa non emitía brillo ningún. Así obtivéronse máis de 900 medidas que se acumulan no intervalo de ceo escuro.

Actividade na EOI de Vigo e en liña o 13-09-2021

O vindeiro luns 13 de setembro estaremos ás 11:00 na aula 10 da Escola Oficial de Idiomas de Vigo e tamén por videoconferencia. Por favor, para participar escribide a calidadedoceo@gmail.com indicando a modalidade de asistencia. Coma sempre, esta actividade faise coa colaboración do Equipo de Dinamización Lingüística da EOI-Vigo e tamén coa participación de Cel Fosc, asociación contra la contaminación lumínica e IDA (International Dark Sky Association).

A actividade consistirá en presentar as causas e consecuencias da contaminación luminosa, falaremos por suposto das luces de Nadal de Vigo, dos cambios de iluminación a LED na iluminación pública e aprenderemos tamén a ler e interpretar medidas de brillo do ceo para ter capacidade crítica sobre este asunto.

A pesca da lura pota.

Hoxe, primeiro de abril de 2021, vemos en Twitter o seguinte chío

E recordamos que xa dende 2016 incluímos nas nosas actividade a seguinte noticia da que non gardamos máis datos que esta captura que adxuntamos:

Pasa o tempo e o problema persiste, por iso continuamos facendo actividades e seguimos transmitindo os coñecementos que hai sobre as causas e consecuencias da contaminación luminosa.

A noite acesa 2021 (actividade na EOI-Vigo e en liña)

O ano pasado tivemos que suspender a actividade anual na Escola Oficial de Idiomas de Vigo pola pandemia. Volvemos este ano cunha actividade preferentemente telemática a celebrar durante a International Dark Sky Week, pero para a que reservamos 5 sitios para acudir de xeito presencial. A aula reservada para actividade admite 15 personas para cumprir coas medidas de seguidade, mais reducimos a asistencia a 5.

Actividade

Mércores 7 de abril de 2021 ás 17:30 ou ben na aula E2 da EOI-Vigo (5 persoas) ou ben telematicamente vía Webex. Duración aproximada de unha hora e media.

O acceso telemático será a través da plataforma Webex e pódese participar tendo simplemente conexión a Internet, non é necesario ter a aplicación se non se quere. As instrucións para a conexión enviaranse a tódalas persoas que se apunten e axudaremos en todo o que necesiten ás persoas que teñan dificultades con este tipo de conexións.

A actividade terá como finalidade presentar a contaminación luminosa, que é e como se pode evitar, e faremos diferentes xogos, veremos moitos exemplos e favorecermos a participación activa de tódolos asistentes.

Para máis información escribir a eoi.vigo.edl@gmail.com ou a calidadedoceo@gmail.com.

  • Inscricións:
    • eoi.vigo.edl@gmail.com
    • 986 260 210
    • Na conserxería da EOI-Vigo

Medidas do brillo do ceo no IES Espiñeira, Boiro (23-27/10/2020)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Medimos no IES Espiñeira, en Boiro, en noites coa presenza da Lúa nalgunhas horas e con nubes pasando constantemente. O instituto está situado nun lugar alto sobre o centro de vila e con vistas á Ría de Arousa. Nesta contorna e, á vista dos resultados, hai presenza de contaminación luminosa sobre todo en puntos máis alonxados do centro educativo, xa que o brillo do ceo vese aumentado cando hai nubes; mentres que na proximidade semella que a iluminación non é tan contaminante, xa que sen nubes o máximo de escuridade acadado son 20,5 magnitudes.