Noite de Maxia e Estrelas 30/08/19 Monte do Vixiador

A nosa filosofía lévanos a traballar en moitas ocasións en colaboración con diferentes asociacións de índole diverso.

Como sabedes, consideramos que as problemáticas que atinxen á sociedade están vencelladas entre sí e ao traballar en cooperación xorden sinerxias maravillosas e moi positivas que axundan con creces, a facer do noso mundo un lugar mellor.

Nesta ocasión, voltamos ás nosas actividades divulgativas da man da Asociación Aulas Abiertas  , un proxecto de extraordinario valor que vela pola protección da infancia na rexión de Cajamarca (Perú). No país andino ata un 60% dos nenos sufre de desnutrición ou anemia o que fai que os poucos que poden acceder á educación lles coste rendir nos estudos debido ás suas carencias alimentarias.

Este fito fixo que A Asociación Aulas Abiertas abrise unha rede de comedores escolares que dan cobertura a unha boa parte do nenos da comarca.

61254521_2403185303079482_5469922704389832704_n

Voltamos a nosa actividade, este venres 30 de agosto para finalizar o verán colaborando con esta gran causa. A actividade terá lugar no Parque Forestal do Vixiador (Vigo), no que se realizará un picnic familiar con amenización de maxia, da man do Mago, Jorge Lorenzo. Para rematar a noite faremos unha pequena andaina cara o Campo de Fútbol do Vixiador, onde terá lugar o noso obradoiro de contaminación luminosa e unha observación astronómica da man, coma de costume, da Agrupación Astronómica Rías Baixas .

Nesta ocasión as prazas eran limitadas e se esgotaron ao pouquiño de anuncialo, polo que esperamos poder repetilo noutra ocasión.

Mais o que realmente esperamos é, que ao remate da xornada , os 80 asistentes volten ás suas casas coa mirada posta no ceo, o mesmo que nos une coa rexión andina de Cajamarca e cos seus nenos e o mesmo que debemos protexer para non perder o noso legado natural e cultural, do que eles aínda poden presumir.

Retomamos o noso labor! Actividade con Aulas Abiertas.

O Colectivo en Transición Calidade do Ceo Nocturno leva un tempo parado, mais estamos de volta e volvemos cunha colaboración con Aulas Abiertas e Asociación Astronómica Rías Baixas.

Aínda que durante este tempo no que non tivemos actividade pública non estivemos totalmente parados, unha serie de circunstancias impediu que Calidae do Ceo funcionase como o facía dende 2011. Pasadas moitas desas circunstancias estamos en condicións de recuperar o noso labor pouco a pouco. Esperamos seguir contando coa confianza de todos os que nos seguides.

Aquí vos deixamos a próxima actividade en Vigo:

Medidas do brillo do ceo en Tamallancos, Ourense (23/02-05/03/2018)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Ás veces hai que aproveitar o tempo que se ten e estas medidas son un exemplo diso, xa que se fixeron maiormente durante noites con presenza de Lúa chea todo tempo, mais hai datos de proveito e que nos din que en Tamallancos, en Ourense, hai un ceo predominantemente escuro, mais rodeado de contaminación luminosa apreciable cando hai nubosidade. Así o demostran as gráficas nas que hai que fixarse nas horas nas que non hai Lúa ou está moi baixa (segunda metade da noite) para ver que do 23 ao 26 de febreiro con ceos predominantemente despexados, cando o satélite está baixo ou non está chégase a medir ata 21 magnitudes, o que indica un ceo escuro. Mentres que o 3, 4 e 5 de marzo, con ceos predominantemente cubertos e algunha choiva intensa, xa se ve na primeira metade da noite, antes da saída da Lúa, medidas de 19 magnitudes, que indican un ceo máis brillante debido ao reflexo da luz nas nubes.

O SQM instalouse ao norte do núcleo de Tamallancos, que está a 16 km ao norte da cidade de Ourense, e a xulgar por estas medidas o lugar goza dunha boa saúde en termos de escuridade do ceo, mais habería que atender a ese brillo que aparece coa presenza de nubes.

Exposición ata o 5 de abril e charla máis roteiro o 3 de abril no Centro de Visitantes do Parque das Illas Atlánticas no Casco Vello de Vigo

A exposición sobre contaminación luminosa dos colegas de Agrupación Astronómica Ío da Coruña que estivo semanas atrás no instituto Castelao de Vigo e na Escola Oficial de Idiomas da mesma cidade continua o percorrido pola cidade olívica e está agora e ata o día 5 de abril no Centro de Visitantes do Parque das Illas Atlánticas no Casco Vello, moi preto da Colexiata.

Como culminación da exposición organizamos xunto coa Asociación Astronómica Rías Baixas unha charla sobre contaminación luminosa e astronomía no mesmo centro de visitantes o martes 3 de abril ás 19.00h. Ao final da charla haberá un roteiro polo Casco Vello para poñer en práctica os aspectos críticos da iluminación artificial tratados durante a actividade.

Avelaíña (velairiña, matacandís)

Temos no noso dicionario o termo avelaíño mais en feminino ten unha acepción que nos interesa moito para o noso traballo.

matacandis
Fonte da imaxe: Galipedia

Avalíña, velairiña ou matacandís:

Bolboreta nocturna da suborde dos heteróceros, de corpo arredondado e piloso, ás longas e estreitas, voo rápido e da que existen diversas especies.

A influencia da luz nos insectos é tal que hasta no dicionario da Real Academia Galega aparecen os seguintes exemplos de uso:

Dúas avelaíñas voaban sen cesar arredor do farol. 
Arredor do farol había varios matacandís. 

Cómpre ter en conta a vida nocturna para decidir como iluminar a noite, senón animais coma este ou os vagalumes (lucecús) acabarán desaparecendo e con eles estas belas palabras da nosa lingua.

Obradoiro sobre contaminación luminosa na EOI de Vigo – 15/03/2018

O xoves 15 de marzo ás 20.00 faremos un obradoiro sobre contaminación luminosa na Escola Oficial de Idiomas de Vigo. A actividade está aberta para todo o público.

Complementariamente dende o día 5 e ata o día do obradoiro no vestíbulo da escola poderase ver a exposición A contaminación luminosa depende de nós, unha exposición de 3 paneis obra da Agrupación Astronómica Ío da Coruña, e dunha pequena exposición de telescopios da Asociación Astronómica Rías Baixas.

O obxectivo xeral do obradoiro é capacitar aos asistentes para criticar e valorar calquera tipo de iluminación artificial noctura dando as ferramentas necesarias para coñecer as consecuencias que os diferentes tipos de luz teñen na contorna na que se instalan.

Aprenderemos a diferenciar a mala e a boa iluminación, por que as temperaturas de cor son importantes, que cambios e consecuencias supuxo a tecnoloxía LED e a súa instalación desenfreada; falaremos de diferentes estudos científicos en materias diversas como economía, delincuencia, bioloxía, saúde, seguridade vial, medio ambiente, entre outros, e descubriremos como medir e interpretar resultados de contaminación luminosa para poder mergullar nesta problemática sen perdernos.

O desenvolvemento farase con exemplos reais, con xogos e favorecendo a participación dos asistentes.

a_noite_acesa_2018

Medidas do brillo do ceo no IES Castelao de Vigo (07-20/02/2018)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Mentres un dos SQM está polo interior de Galicia o outro anda pola costa. O IES Castelao de Vigo prestou as súas instalacións para instalar o SQM e medir o brillo do ceo nocturno e tamén para falar sobre contaminación luminosa aos mozos de 1º de Bacharelato.

Este instituto atópase nunha zona alta de Vigo, xusto onde comezan as estradas que levan a outras zonas máis altas xa fóra do centro da cidade que son periféricas. Diante do instituto atópanse tres fontes que fan de rotondas cunha considerable iluminación artificial instalada. A iluminación da zona non é moi diferente á doutros sitios e hai unha mestura interesante das típicas luces das que se instalaban antes nas estradas con outras máis novas que teñen un bo diseño: ben direccionadas e amarelas. Mais nas grandes cidades os contaminadores son moitos e os resultados destas medidas amosan resultados interesantes: as noites con nubes o brillo é tal que se mide por debaixo de 15 magnitudes. É a primeira vez que os nosos medidores chegan a estes valores, nin na EOI, moi preto deste instituo, nin na Praza Elíptica, no centro da cidade, aínda que ao lado do monte do Castro que ten unha iluminación moi baixa, vimos ceos tan brillantes. Será interesante facer un seguimento continuo nestes lugares e comparar os resultados co fotómetro que Meteogalicia ten no porto de Vigo. ¿Estará aumentando a contaminación luminosa na cidade ou é algo puntual no lugar onde se atopa o instituto Castelao? Observando con calma a iluminación da megarrotonda que hai no cruce onde está o instituto podería ser esta a culpable de gran parte do problema. Comentar que os fotómetros usados en cada caso son diferentes e que estamos a traballar na súa calibración. As diferenzas entre lugares poden variar despois disto.

A continuación as gráficas que mostran os resultados obtidos.

 

Medidas de brillo do ceo en Trellerma, Toén (Ourense) (17-23/01/2018)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Desta volta o SQM viaxou ao interior de Galicia e tocoulle a Toén, en Ourense, concretamente ao lugar de Trellerma, grazas a un colaborador do noso colectivo. A uns pouco quilómetros ao oeste da cidade de Ourense e ao sur do río Miño atopamos un ceo algo máis brillante do esperado, pero con pouca contaminación luminosa en xeral.  Curiosamente e a pesar de medir en noites principalmente despexadas non se chega ás 20 magnitudes e as poucas veces que si se obteñen estas medidas son durante intervalos nubosos. É dicir, con nubes o ceo é máis escuro, comportamento de ceos sen contaminación luminosa (se a houbese esta reflectaríase nas nubes). En defintiva Trellerma é un lugar con escasa contaminación luminosa como se observa nas seguintes gráficas.

Medidas de brillo de ceo en San Adrián de Cobres, Vilaboa (Pontevedra) (19-22/12/2017).

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

San Adrián de Cobres está no concello de Vilaboa, na costa norte da Ría de Vigo na enseada da Illa de San Simón, a carón da Ponte de Rande. Pola beira do mar trascorre a estrada N-554, arranxada non hai moitos anos. O punto onde se mediu está na beira desta estrada, preto do porto deportivo de San Adrián de Cobres e ao lado dun campo de fútbol.

As noites nas que se mediron foron pouco anubradas en termos xerais e os resultados foron mellor do esperado. Nin sequera a proximidade da Ponte de Rande que conta xa con LEDs brancos de considerable potencia parece estropear o ceo desta zona que ocupa un lugar privilexiado na Ría de Vigo.

Nas gráficas pódese comprobar como o ceo escurece co paso da noite en parte pola posta da Lúa e máis polo cese da actividade humana. Nás gráficas dos días 20 e 22 vense un par de horas con medidas de entre 18 e 18,5 magnitudes que moi probablemente se explican polas luces do campo de fútbol, é dicir, moita luz da que se usa no campo non cumple a función de iluminar o terreo de xogo e vai directamente ao ceo.

 

Medidas en Broullón, Moaña (22-27/11/2017)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Broullón está en Moaña, Pontevedra, na estrada que une este municipio con Marín, xa do lado da Ría de Pontevedra. Queda ao carón do Corredor do Morrazo e aí estreamos o novo SQM que mercamos recentemente. Os resultados son bos. A pesar de haber lúa hai moitas medidas feitas sen a súa presenza. As primeiras noites, con nubes, o brillo do ceo é considerable (17-18 magnitudes), pero as últimas, despexadas, tomáronse medidas de máis de 19,5 magnitudes. Non son malos resultados para un lugar que se atopa fronte a Vigo e non moi lonxe do centro da vila de Moaña. Seguramente a altura á que se atopa este lugar axuda a obter unhas medidas que mostran un ceo pouco contaminado. Aínda que o aumento de brillo con nubes significa que a contorna si está moi contaminada, xa que o brillo de lugares moi contaminantes, como Vigo e probablemente Cangas e o propio centro de Moaña chega ata este lugar reflectido nelas.