Arcturus

arcturusRecordades cal é a estrela máis brillante das noites do Hemisferio Norte? Efectivamente, Sirio, pero esta estrela é visible só durante o inverno e parte da primavera. Como se pode ver na seguinte caputra do Stellarium, por estas datas empeza a aparecer outra estrela moi brillante ao mesmo tempo que Sirio está cada vez máis baixa ao anoitecer. Esta estrela que aparece impoñenete mentres avanza a primavera é Arcturus, ou Artur na imaxe.

arturStellariumArcturus é a cuarta estrela máis brillante do ceo, de todo o ceo. Ademáis é a estrela gardián da osa por estar preto da Osa Maior e da Osa Menor. Está na constelación do Pastor (“Boyero” en español, Boötes oficialmente) e a súa observación a simple vista mostra, segundo a capacidade visual de cada un, unha cor tirando a vermella bastante intensa, polo que con esta cor e a seguinte imaxe que amosa as diferentes constelacións podedes tentar atopala.

arturBootsSempre foi unha estrela moi famosa, dende o Antigo Exipto e China, pasando polos gregos e chegando ata os nosos días. A súa luminosidade é a causante de que estea presente sempre ao longo da historia. Na mitoloxía grega atopamos a seguinte lenda:

Arcturus era fillo de Zeus e de Calisto.
Hera, a celosa esposa de Zeus,
convirteu a Calisto nunha osa.
Arcturus foi a cazar osos e, alleo ao feitizo,
 estivo a piques de matar á súa nai.
Zeus evitouno e elevouna ao ceo, onde se
convirteu na “Ursa Major”, a Osa Maior.(fonte)

A estrela máis brillante da constelación do Pastor forma parte dunha lista de estrelas que se usan para a navegación náutica, actividade na cal a situación xeográfica é determinada polas estrelas. Por suposto, recoñecer as estrelas máis brillantes en medio da inmensidade dun océano sen contaminación lumínica é moi importante, por iso Arcturus pertence a esta lista de estrelas náuticas. É curioso que só as estrelas máis brillantes sexan as únicas identificables tanto en ausencia absoluta de contaminación lumínica, como coa contaminación lumínica que temos que soportar nas cidades en terra firme.

Grazas a Daniel Ríos por axudar a facer esta entrada.

Betelgeuse

betelgeuseEstreamos o noso Paseo da Fama particular aproveitando que estamos en plena campaña Globe at Night (GaN). Para participar en GaN hai que observar a constelación de Orión e é nesa constelación onde está Betelgeuse.

Betelgeuse é unha xigante vermella, de cor vermella-alaranxada, que se sitúa nun dos ombreiros de Orión, o cazador. É unha estrela moi brillante moi doada de localizar, xa que Orión é unha constelación moi grande e distinguible que se pode ver durante todo o inverno en España.

Como todo bo cazador Orión ten cans, e o Can Menor, un dos seus cans e unha constelación cercana, pódese atopar facilmente grazas a Betegeuse. Simplemente hai que trazar unha liña entre os ombreiros de Orión, seguir a liña máis alá de Betelgeuse e a seguinte estrella brillante, Procyon, é unha das dúas que forman o Can Menor.

Betelgeuse na constelación de Orión. Fonte: http://www.yalescientific.org/2011/05/betelgeuse-ticking-time-bomb/
Betelgeuse na constelación de Orión. Fonte: http://www.yalescientific.org/2011/05/betelgeuse-ticking-time-bomb/