¿Bonitas? paisaxes nocturnas

Daniel Ríos é un nome con diferentes significados para Calidade do Ceo Nocturno. Ten moita culpa en este colectivo chegase ata hoxe, nomeámolo socio honorífico e tamén é socio numerario. Pero a cousa non queda aí: Daniel é un gran fotógrafo e tivo a amabilidade de compartir con todos nós parte do seu gran traballo.

As seguintes fotos mostran o efecto da contaminación luminosa dende lonxe. Vese claramente como a luz vai cara o ceo, impedindo ver o horizonte tan estrelado como está o resto do ceo.

Na seguinte imaxe vemos o complicado que é compaxinar a iluminación sustentable coa actividade do ser humano. Difícil pero non imposible. Pensade na dificultade de atracar barco nunhas condicións de iluminación excesiva.

faro de mera cielo cc nombre.jpg

A continuación unhas panorámicas con diferentes localizacións que emiten unha abafante contaminación luminosa. Luces que impiden que exista a escuridade a quilómetros de distancia, afectando así a todo o contorno deses lugares.

Por último dúas imaxes do ceo. Nas dúas vese como se multiplica o efecto da contaminación luminosa cando hai nubes xa que a luz reflicte nelas e só nunha a visión da Vía Láctea é clara. Recordade que recentemente saíu a nova de que un terzo dos seres humanos non pode ou nunca viu a Vía Láctea: http://www.europapress.es/ciencia/astronomia/noticia-polucion-luminica-oculta-via-lactea-tercio-humanidad-20160610190534.html

Axuda a Cities at Night a seguir medrando. ¡IMPORTANTE! Pásao.

Xa falamos nalgunha ocasión de Alejandro Sánchez (pmisson) e do seu proxecto de ciencia cidadá Cities at Night, no que podedes participar. Hoxe cómpre botarlle unha man tamén economicamente para que poida continuar a súa investigación.

CatN_europa
Mosaico de Europa feito con imaxes de Cities at Night

Alejandro é xa un investigador recoñecido mundialmente e merece poder continuar co seu traballo. Xa comentamos o premio que lle deu a IDA e hai pouco a Unión Astronómica Internacional tamén se fixo eco do seu traballo, polo que non hai dúbida da súa valía.

Para que o estudo das casuas e consecuencias da contaminación lumínica non se deteña é preciso axudar economicamente, polo que existe unha campaña na Internet para este fin:

https://www.kickstarter.com/projects/1550160587/cities-at-night

Pódese axudar cunha cantidade tan pequena como de 2€, pero graíño a graíño o obxectivo estará máis preto.

A plataforma de recaudación cobra 10€ a maiores da doazón para gastos de envío dos regalos que se ofrecen pola axuda, polo que sería interesante que para achegas pequenas se xuntara un grupo de persoas para facer unha doazón común.

Se alguén está interesado en axudar e quere particiar con nós que nos avise e sumaremos a cantidade que nos diga á aportación nosa.

Illas Atlánticas, destino turístico Starlight

Como moitos saberedes xa pola prensa e por nós, o Parque Nacional marítimo-terrestre das Illas Atlánticas está a procurar a obtención do distintivo de Destino turístico Starlight. Membros do noso grupo participaron na medición do brillo do ceo nas illas de Cíes e Ons, un paso necesario para a obtención do distintivo.

Outro paso importante na obtención deste selo internacional de destino turístico é o apoio social e Calidade do Ceo Nocturno asinou hai uns días o seguinte comunicado de apoio: manifesto de apoio.

Son varias as asociacións que están a manifestarse a prol das Illas Atlánticas, algúns exemplos son a Agrupación Astronómica Coruñesa Ío e a Asociación Astronómica de Vigo.

Diferentes artigos sobre esta moi boa nova:

E por suponto a Xunta de Galicia participa activamente neste obxectivo: Medio Ambiente promove a certificación do Parque das Illas Atlánticas como destino turístico Starlight

Rías Baixas
Rías Baixas. Pódese ver a escuridade nas illas, mais queda moito por traballar na costa.

Contaminación lumínica: unha nova fronteira (reunión científica / curso de verán da USC)

INFO: Galego — English — Español

En setembro de 2015, do día 2 ao 4, xogamos en casa. Un novo congreso sobre contaminación lumínica ao que asistiremos, pero desta volta na Universidade de Santiago de Compostela (USC). Ademais nesta ocasión unha persoa de Calidade do Ceo Nocturno será o secretario do congreso.

Este novo congreso sobre contaminación lumínica será aproveitado tamén pola Rede Española de Estudos de Contaminación Lumínica para facer a súa reunión anual e tamén é ofertado como un Curso de Verán da USC, polo que hai créditos para os estudantes.

Por outra banda, tamén se formou un comité científico internacional, polo que todos os estudantes de doutorados e investigadores poden enviar as súas comunicacións orais ou en formato póster para ser avaliados e expostos durante os 3 días de reunión.

Os días 2 e 3 o congreso terá lugar en Santiago, na Escola de Óptica e Optometría, o venres 4 un autobús levará aos asistentes a Vigo para rematar a reunión no  Centro de Visitantes do Parque Nacional MarítimoTerrestre das Illas Atlánticas de Galicia.

Para matricularse ir aquí: https://www.usc.es/gl/servizos/cultura/veran/2015/curso_0031.html

Máis info nos seguintes dípticos en galego, español e inglés.

Díptico galego — English — Español

Sexas estudante ou investigador, non o dubides, MATRICÚLATE

Apagando a luz, acendendo o ceo

Apagando a luz, acendendo o ceo. Así titula La Voz de Galicia un artigo publicado o día un de febreiro de 2015 no que se fala do Ano Internacional da Luz e da contaminación lumínica. Nel participan vellos coñecidos nosos: Borja Tosar (astrónomo e membro da Asociación Astronómica Ío) e Salvador Bará (doutor e profesor de Física da USC).

O artigo: http://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2015/02/01/apagando-luces-encendiendo-cielo/0003_201502SX1P12998.htm#

prensaPor sorte cada vez hai máis artigos xornalísticos sobre contaminación lumínica. Isto permite que a mensaxe sobre este problema chegue á xente e outorga argumentos basados en opinións e estudos científicos para que todo o mundo poida tomar mellores decisións e pedir melloras na iluminación das súas contornas. Queremos mostrar a nosa satisfacción por isto e recoñecer aquí o labor que investigadores e membros de asociacións como a IDA, a REECL, Cel Fosc e da iniciativa Starlight realizan para que a contaminación lumínica teña cada vez máis presenza nos medios. Temos algunhas publicacións xornaísticas e científicas recollidas nesta páxina do noso blog: Artigos e publicacións de interese

1ª reunión científica da REECL

A Rede Española de Estudos sobre Contaminación Lumínica (REECL) reuniuse os días 20 e 21 de novembro na localidade de Cellers, Lleida, para compartir coñecementos e coordinar investigacións sobre a contaminación lumínica.

O anfitrión desta reunión foi o Parc Astronòmic Montsec e nela presentáronse os diferentes grupos de investigación pertencentes á rede e os seus traballos sobre contaminación lumínica. Tamén foron invitados grupos e persoas externas á rede que fan un traballo importante na loita contra a contaminación lumínica. Dúas sesións formativas e unha mesa redonda sobre as novas perspectivas de investigación completaron esta reunión, durante a cal houbo unha visita ao planetario e aos telescopios do Parc Astronòmic Montsec. Unha visita máis que recomendable para observar un ceo escuro, vilas moi ben alumadas e desfrutar da astronomía no medio dunha reserva Starlight.

Foto dos asistentes á 1ª reunión da REECL
Foto dos asistentes á 1ª reunión da REECL

As sesións formativas foros as seguintes:

  • “Efectos fisiolóxicos da luz artificial nocturna”. Coordinada por María Ángeles Bonmatí, do Laboratorio de Cronobioloxía da Universidade de Murcia.
  • “Efectos ecolóxicos e medioambientais da iluminación artificial nocturna: que podemos e que non podemos saber”. Coordinada por Joaquín Baixeras, do Instituto Cavanilles de Biodiversidade e Bioloxía Evolutiva da Universidade de Valencia.

Na primeira sesión María Ángeles explicou como no ollo hai un terceiro fotorreceptor, ademais dos coñecidos conos e bastóns, presenta na retina e que é o responsable de que incluso os invidentes sincronicen os seus ritmos biolóxicos ao día e á noite. Explicou tamén como a alteración destes ritmos biolóxicos poden provocar insomnio, obesidade e, incluso, favorecer a aparición de cancro.

Na outra sesión formativa, Joaquín explicou como a contaminación lumínica non só procede da luz visible para os seres humanos, xa que existen outros seres vivos que ven noutros rangos espectrais invisibles para nós (por exemplo o infravermello ou o ultravioleta). Tamén explicou, entre outras cousas, como a luz pode interferir nos diferentes seres poñendo como exemplo que unha bolboreta que vive un par de horas, tempo que debería ocupar en reproducirse, pode distraerse cunha luz e non cumprir a súa misión.

Bolboretas nocturnas e luz artificial

Tradución libre do artigo: http://www.discoverwildlife.com/british-wildlife/why-are-moths-attracted-artificial-light

 

Bolboreta nocturna. Fonte http://www.discoverwildlife.com/british-wildlife/why-are-moths-attracted-artificial-light
Bolboreta nocturna. Fonte: http://www.discoverwildlife.com/british-wildlife/why-are-moths-attracted-artificial-light

A atracción que senten as bolboretas nocturnas pola luz é proverbial:  “Deseñado como unha bolboreta a unha chama”, dicimos de persoas con desexos irresistibles para consultar algo arriscado. Só que non todas as especies de bolboretas senténtense atraidas pola luz artificial, e ninguén sabe o motivo.

A explicación xeral é que as bolboretas usan unha luz distante brillante – a lúa, por exemplo – como un faro de navegación, sempre voando transversalmente a el. Con todo, as luces artificiais están máis preto ca Lúa, polo tanto, as bolboretas voan gradualmente en espiral cara a súa condena.

Pero, ¿é a resposta correcta? Algúns expertos suxiren que certas luces artificiais semellan as frecuencias de luz emitidas polas feromonas sexuais das bolboretas femias. Ou que a luz atrae ás bolboretas nocturnas para deterse – despois de todo, o Sol é un aviso de que acaba a noite. Ou esa luz moi brillante simplemente as desorienta.

Ninguén o sabe con exactitude. Pode ser que cada teoría sexa certa para diferentes bolboretas nocturas. Despois de todo, hai 160 mil especies coñecidas co seu propio comportamento: o desafío é saber a diferenza entre bolboretas e mitos.

De calquera xeito, é frecuente ver ás bolboretas nocturas e a outros insectos voar preto de luz artificial, por iso alumar correctamente para non atraelas e non interferir na súa vida cotiá é importante.

A descontaminación lumínica

En agosto de 2014 publicouse na revista Electra, revista técnica sobre innovación eléctrica, iluminación e TICs, un interesante artigo de Josep M. Ollé, profesor asociado de Luminotecnia da Universidat Rovira i Virgilli, universidade pública de Tarragona.

O artigo trata sobre a descontaminación lumínica e trata temas moi interesante como a toxicidade da luz (que afecta incluso aos insectos. No artigo faise referencia a u traballo do Museo das Bolboretas de Cataluña que alerta deste proble), actuacións de melloras de iluminación exterior e a aparición dun novo LED que de verdade axuda a diminuír a contaminación lumínica, o PC ámbar, que, como se di e xustifica no artigo, non ten efecto sobre os ritmos circadianos do ser humán.

O artigo conclúe con estas palabras moi acertadas:

A descontaminación lumínica das nosas cidades, non só é posible senón que é necesario realizala canto antes. Non se trata de deixar a oscuras as cidades senón de alumar só os espazos que deben ser alumados coa luz menos danina posible
e cos niveis de iluminación mínimos, aqueles
que os expertos internacionais recomendan
como suficientes para garantir unha adecuada visión sen afectar á sensación de seguridade.

Aquí tedes o artigo completo: “La descontaminacion lumínica”

A vergoña política

Non hai outro calificativo que o de vergoña para estas palabras de Rita Barberá:

«non existe contaminación lumínica», como denunciaron repetidamente expertos e oposición. «En todo caso haberá aforro enerxético», apostillou.

Non sabemos se paga a pena disctuir moito estas declaracións, que se poden ler aquí, porque son moitas as veces que xa contamos aquí que os LEDs brancos son moi contaminantes, que no exterior non existe aforro coa tecnoloxía LED, que Valencia é unha das cidades máis contaminantes luminicamente do mundo. Quizáis a alcaldesa de Valencia non coñece aínda as diferentes fotografías feitas de noite dende a Estación Espacial Internacional (ISS polas súas siglas en inglés). Por non elexir unha soa foto da ISS deixamos un enlace cunha sinxela búsqueda en Google Imaxes e, debaixo, unha foto sacada dende o Oceanográfico de Valencia, onde se poden ver as nubes brillando e un foco alumando directamente ao ceo.

Pincha aquí para ver a búsqueda den Google.

Oceanográfico de Valencia
Oceanográfico de Valencia

¿Por que os políticos non fan caso dos expertos en luz e si das grandes empresas que venden lámpadas e viven dos contratos de iluminación municipal?

Si é certo e ninguén o pode negar, que a contaminación lumínica é un problema que vai moito máis alá de Valencia, pero xa que nesta cidade se está a facer un desembolso importante no cambio de luces, sería interesante que se fixera correctamente e que por ser un mal de moitos non se deixara de recoñecer o problema.

Actualización:

Resposta da Coordinadora en Defensa de los Bosques del Túria: http://coordinadorabosquesturia.blogspot.com.es/2014/09/la-contaminacion-luminica-no-se-deja.html