Contaminación luminosa e evolución

Grazas á Rede Española de Estudos sobre Contaminación Luminosa (REECL) coñecimos a recente publicación do artigo ‘Reduced flight-to-light behaviour of moth populations exposed to long-term urban light pollution‘ (As bolboretas nocturnas mudan o seu comportamento de voo cara a luz tras estar expostas á luz urbana por longo tempo).

bolboreta_nocturna_baixo_mino
Bolboreta nocturna do Baixo Miño. Fonte: Anabam

O investigador da REECL Joaquín Baixeras, biólogo do Instituto Cavanilles de biodiversidad y biología evolutiva da Universitat de València, tivo a ben de nos facer o seguinte comentario moi clarificador sobre o estudo citado:

Os resumo la idea a los no biólogos: las mariposas nocturnas vuelan y son atraídas por la luz, esto lo sabemos, pero nunca todos los individuos vuelan igual, como no todos comen igual o reaccionan igual. Como en cualquier población, puede haber individuos de una misma especie que sean más voladores que otros, lo que se relaciona con su capacidad mayor o menor para colonizar nuevos espacios y en definitiva una -siempre variable- capacidad de dispersión.

Los individuos más “sedentarios” seguramente contribuyen a mantener poblaciones locales, los más “intrépidos” permiten colonizar nuevos espacios, entre ambos extremos podemos imaginar toda gama de “grises”. Son estrategias complementarias, que se necesitan las unas a las otras; no es que sean ni buenas ni malas. La sospecha era si la luz urbana podía estar ejerciendo una selección –negativa en este caso- sobre los individuos más voladores, dado que se está atrayendo fundamentalmente a los individuos más activos –digamos más “intrépidos”- que ven castigada fatalmente su iniciativa en favor de individuos de hábitos más sedentarios. Este articulo presenta evidencia en favor de que efectivamente, incluso algunas especies de carácter bastante invasivo, como en las que se basa el estudio, pueden estar sufriendo fuertes desviaciones en su comportamiento. Si se favorece a los individuos más sedentarios al distraer a los más voladores se disminuye la circulación de genes entre poblaciones (flujo genético lo llamamos) porque favorecemos la genética de los individuos menos activos en el vuelo. A la larga, esto puede afectar –ya- a otros elementos del ecosistema. Por ejemplo, dado que los individuos más voladores también son los que más visitan flores y por lo tanto contribuyen a la polinización, las plantas dependientes de esta polinización también se verán afectadas.

Queda claro,unha vez máis, que a contaminación luminosa ten efectos perxudiciais nos ecosistemas.

 

Contaminación lumínica: unha nova fronteira (reunión científica / curso de verán da USC)

INFO: Galego — English — Español

En setembro de 2015, do día 2 ao 4, xogamos en casa. Un novo congreso sobre contaminación lumínica ao que asistiremos, pero desta volta na Universidade de Santiago de Compostela (USC). Ademais nesta ocasión unha persoa de Calidade do Ceo Nocturno será o secretario do congreso.

Este novo congreso sobre contaminación lumínica será aproveitado tamén pola Rede Española de Estudos de Contaminación Lumínica para facer a súa reunión anual e tamén é ofertado como un Curso de Verán da USC, polo que hai créditos para os estudantes.

Por outra banda, tamén se formou un comité científico internacional, polo que todos os estudantes de doutorados e investigadores poden enviar as súas comunicacións orais ou en formato póster para ser avaliados e expostos durante os 3 días de reunión.

Os días 2 e 3 o congreso terá lugar en Santiago, na Escola de Óptica e Optometría, o venres 4 un autobús levará aos asistentes a Vigo para rematar a reunión no  Centro de Visitantes do Parque Nacional MarítimoTerrestre das Illas Atlánticas de Galicia.

Para matricularse ir aquí: https://www.usc.es/gl/servizos/cultura/veran/2015/curso_0031.html

Máis info nos seguintes dípticos en galego, español e inglés.

Díptico galego — English — Español

Sexas estudante ou investigador, non o dubides, MATRICÚLATE

Comunicado da Junta de Andalucía sobre os efectos da luz branca

Un grupo de expertos internacionais, impulsado pola Junta de Andalucía, fixo público SABAS QUE ritmo circadianoun comunicado advertindo do uso da luz branca con gran compoñente de luz azul.

Somos moitos os que vimos avisando dende hai tempo do perigoso que se está a volver a iluminación pública por mor dos cambios nel que está propiciando a tecnoloxía LED. Así, no documento adxunto a continuación, pódese ler que

Os dispositivos LED que emiten este tipo de luz son especialmente contaminantes, debido á súa elevada porcentaxe de radiación azul

A continuación mostramos outras cousas que se din no documento e  no medio atoparedes enlaces no que se fala máis polo miúdo de cada tema:

SABIAS QUE salvaxe

Cabe destacar que multitude de especies cercanas á base da cadea trófica, como os insectos nocturnos (bolboretas ou lucecús, por exemplo), son máis sensibles á luz rica en tonos azuis. Da mesma maneira, o efecto da

iluminación artificial, sexa localizada ou difusa, pode resultar fatal para determinadas especies que recorren á escuridad total da noite e aos ceos estrelados para guiarse dende os lugares de cría hacia o océano (tartarugas mariñas ou pardelas). Valéndose de esta atracción das especies por determinado tipo de luz, as flotas comerciais utilizan luces potentes e localizadas para a captura de peixes e cefalópodos

É urxente ter en conta a ecoloxía da noite.

Actualmente dispoñemos de indicios científicos que sixiren que unha exposición excesiva á luz branca durante a noite xenera disrupción circadiana ou crono-disrupción; o que dificulta unha orde temporal interna correcta.

Os estudos epidemiolóxicos mostran que a crono-disrupción vai asociada a un incremento da incidencia do síndrome metabólico, enfermidades cardiovasculares, desordes cognitivos e emocionais, con avellentar prematuramente e algúns cancros coma o de mama, próstata e colorrectal, así como ao empeoramento de patoloxías preexistentes. Porlo tanto, a luz branca azulada non se pode considerar inocua.

Neste documento participaron investigadores da REECL.

 O documento: http://www.juntadeandalucia.es/medioambiente/portal_web/web/temas_ambientales/atmosfera/contaminacion_luminica/Declaracion_internacional_uso_luz_azul_ES.pdf

Efectos da luz sobre a saúde humana

Na revista Física y Salud, publicación divugativa do Colexio de Físicos, publicouse no 2008 unha interesante reportaxe sobre os efectos da luz na saúde humana que queremos compartir. Unha das participantes nesta reportaxe, Mª Ángeles Bonmatí, estivo a semana pasada na 1ª reunión científica da REECL.

Evolución do tipo de luz durante o día
Evolución do tipo de luz durante o día

Todo o que aquí se pode ler corresponde ao traballo realizado polo Laboratorio de Cronobioloxía da Universidade de Murcia. O artigo é divultago e para todos os públicos. Recomendamos a súa lectura para ver a contaminación lumínica dende outra perspectiva.

Reportaxe: El lado oscuro de la luz. Efectos de la contaminación lumínica.

1ª reunión científica da REECL

A Rede Española de Estudos sobre Contaminación Lumínica (REECL) reuniuse os días 20 e 21 de novembro na localidade de Cellers, Lleida, para compartir coñecementos e coordinar investigacións sobre a contaminación lumínica.

O anfitrión desta reunión foi o Parc Astronòmic Montsec e nela presentáronse os diferentes grupos de investigación pertencentes á rede e os seus traballos sobre contaminación lumínica. Tamén foron invitados grupos e persoas externas á rede que fan un traballo importante na loita contra a contaminación lumínica. Dúas sesións formativas e unha mesa redonda sobre as novas perspectivas de investigación completaron esta reunión, durante a cal houbo unha visita ao planetario e aos telescopios do Parc Astronòmic Montsec. Unha visita máis que recomendable para observar un ceo escuro, vilas moi ben alumadas e desfrutar da astronomía no medio dunha reserva Starlight.

Foto dos asistentes á 1ª reunión da REECL
Foto dos asistentes á 1ª reunión da REECL

As sesións formativas foros as seguintes:

  • “Efectos fisiolóxicos da luz artificial nocturna”. Coordinada por María Ángeles Bonmatí, do Laboratorio de Cronobioloxía da Universidade de Murcia.
  • “Efectos ecolóxicos e medioambientais da iluminación artificial nocturna: que podemos e que non podemos saber”. Coordinada por Joaquín Baixeras, do Instituto Cavanilles de Biodiversidade e Bioloxía Evolutiva da Universidade de Valencia.

Na primeira sesión María Ángeles explicou como no ollo hai un terceiro fotorreceptor, ademais dos coñecidos conos e bastóns, presenta na retina e que é o responsable de que incluso os invidentes sincronicen os seus ritmos biolóxicos ao día e á noite. Explicou tamén como a alteración destes ritmos biolóxicos poden provocar insomnio, obesidade e, incluso, favorecer a aparición de cancro.

Na outra sesión formativa, Joaquín explicou como a contaminación lumínica non só procede da luz visible para os seres humanos, xa que existen outros seres vivos que ven noutros rangos espectrais invisibles para nós (por exemplo o infravermello ou o ultravioleta). Tamén explicou, entre outras cousas, como a luz pode interferir nos diferentes seres poñendo como exemplo que unha bolboreta que vive un par de horas, tempo que debería ocupar en reproducirse, pode distraerse cunha luz e non cumprir a súa misión.

O reloxo interno

Neste intre están repetindo en Redes, na 2 de TVE, este programa sobre ritmos circadianos. Moi interesante, sobre todo para os galegos.

Calidade do ceo

Xa falamos nunha entrada dos ritmos circadianos e nesta entrada volvémolo facer; pero desta vez non o imos facer nós directamente, senón que vos imos deixar co gran Punset. Moitas grazas dende aquí a Luiscar por compartir isto no noso Facebook.

No episodio que enlazamos aquí de Redes, Punset fala con Till Roenneberg (experto en ritmos circadianos) da importancia que ten para nós o roloxo natural que ten instalado o noso organismo e que se coordina coa luz solar.

Na entrevista non se fala de contaminación lumínica, pero queda clara a importancia que ten os ciclos de luz e escuridade para nós. Ademáis queremos salientar que o tipo de luz tamén inflúe, por iso cando se fala de contaminación lumínica moitas veces se falan dos distintos tipos de luz en función da súa cor. Till Roenneberg di:

A intensidade lumínica non é o único factor importante. O bo é…

View original post 97 palabras máis