Medidas do brillo do ceo nocturno en Navia de Suarna, Lugo (abril-xuño 2022)

(Se é a primeria vez que escoitas falar do SQM visita esta páxina Brillo do ceo nocturno)

No límite de Galicia con Asturias está o concello de Navia de Suarna. Alí estivo un dos nosos SQM, da man de Eduardo, medindo con algúns problemas técnicos, pero obtendo interesantes medidas nas parroquias de Muñís e Trabadelos.

En Muñís atopamos un ceo bastante escuro como se ve na seguinte gráfica onde se representan 589 medidas no cénit sen Lúa.

Por outra banda, en Trabadelo, onde só se puido medir unha noite, vese un ceo moi escuro e con pouca contaminación luminosa na súa contorna. Isto sabémolo porque esta noite houbo algunha nube e iso fixo que a escuridade do ceo aumentase superando as 22 magnitudes. En presencia de contaminación luminosa as nubes o que fan é aumentar o brillo e non diminuílo. Estas medidas concretas, polo tanto, non son significativas en si mesmas, senón que dá información dentro da xeneralidade da noite.

Obxectivo: Destino Turístico Starlight Costa da Morte. Medidas do brillo do ceo en Rebordelo, Soesto e Piosa (maio-abril de 2022)

(Se é a primeria vez que escoitas falar do SQM visita esta páxina Brillo do ceo nocturno)

Actualmente os concellos reunidos na marca turística Costa da Morte están nun proceso de obtención do certificado Destino Turístico Starlight Costa da Morte. Coordinados polo profesor Jorge Mira estamos participando diferentes persoas e entidades. Como no podía ser doutro xeito estivemos medindo nalgún dos puntos da zona que procura o distintivo.

Como era previsible temos nesta zona de Galicia unha boa calidade de ceo nocturno, como indican as medidas obtidas na praia de Soesto (Laxe), na de Rebordelo (Cabana de Bergantiños) e no dolmen Arca da Piosa (Zas):

Medidas do brillo do ceo no IES Fernando Blanco en Cee (19/01-21/03-2022)

(Se é a primeria vez que escoitas falar do SQM visita esta páxina Brillo do ceo nocturno)

A comezos de 2022 colocamos un SQM en Cee, no IES Fernando Blanco, nunha contorna urbana. Estas medidas, xunto coas de Baio (Medidas do brillo do ceo no IES Maximino Romero de Lema, Baio (Zas) (13/12/2021-12/01/2022)) son importantes especialmente pois toda a rexión da Costa da Morte quere declararse Destino Turístico Starlight (Que pasa na costa: A Costa da Morte posiciónase como ‘Destino Starlight’)

As medidas en xeral entran no esperado: ceo tirando a escuro cando está despexado (19,5 magnitudes aproximadamente) e moi contaminado en presencia de nubes (15,5 magnitudes aprox. Ver o día 28 de marzo por exemplo).

A continuación deixamos algunhas gráficas das medidas tomadas:

Medidas de brillo do ceo en Taboada, Lugo (23-25/01/2022)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Aínda que o SQM estivo colocado á beira do río Miño polo seu paso por Taboada (Lugo) durante case dous meses, un problema técnico provocou que só teñamos tres noites con datos. O ceo neste val é bo, como indican as medidas, e queda pendente un traballo interesante de poñer a medir no val e no cumio dous SQM calibrados e ó mesmo tempo para estudar o brillo do ceo nocturno do lugar.

A contaminación luminosa nun fotograma

Dende hai moitos anos usamos un fotograma dun capítulo dos Simpson para falar de contaminación luminosa. Esta instantánea de Lisa observando Springfield mostra as causas e consecuencias da contaminación luminosa practicamente na súa totalidade. Fixándonos un pouco e reflexionando sobre todos os elementos da imaxe podemos facer unha rápida andaina por este tipo de contaminación. Adiante:

  • En primeiro lugar temos o ceo nocturno totalmente alaranxado (hoxe, coa tecnoloxía LED branca, o ceo é branco). Iso implica a desaparición do ceo estrelado con consecuencias evidentes sobre a Astronomía, mais tamén sobre o papel de inspiración que ten o ceo sobre a arte e a cultura.
  • O consumo de electricidade hai que pagalo. Boa parte dos orzamentos municipais son para pagar a iluminación pública. O exceso de consumo provoca, polo tanto, o malgasto de cartos.
  • A luz artificial só é posible xenerando enerxía e consumindo recursos. O mesmo ten queimar carbón, gas, unha central nuclear ou enerxías renovables; se iluminamos máis provocamos unha maior demanda de enerxía evitable que deriva en contaminación atmosférica ou en instalacións masivas de aeroxeneradores, paneis fotovoltaicos, etc.
  • E por último a contorna. A contaminación luminosa non é un problema local, é un problema que se extende quilómetros dende o punto de luz que xenera a contaminación, afectando a toda clase de seres vivos de xeito negativo.

Medidas do brillo do ceo en Paradela, Ponte Caldelas (01/09 – 26/11/2021) (@AASirio)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Unha vez máis, coa colaboración dun membro da Asociación Astronómica Sirio de Pontevedra conseguimos unha secuencia de datos de gran interese. Desta volta recompilamos medidas durante case tres meses en Ponte Caldelas, no lugar de Paradela. Alí reunimos máis de 2000 medidas en condicións de ser interpretadas e reunidas na seguinte gráfica:

* Nas gráficas hai un erro co nome de Ponte Caldelas (pon Pontecandelas).

Como se pode apreciar o ceo goza dunha boa saúde, aínda que hai maxe para mellorar. A continuación móstranse algunhas medidas de días soltos:

Medidas do brillo do ceo no IES Maximino Romero de Lema, Baio (Zas) (13/12/2021-12/01/2022)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Medimos o brillo do ceo en Baio, Zas (A Coruña), nun dos concellos pertencente á Costa da Morte, que este ano vai tentar conseguir a certifiación Destino Turístico Starlight. Concretamente instalamos o medidor SQM no instituto Maximino Romero de Lema que se atopa nun lugar apartado libre de obstáculos e luces directas.

Algunhas noites tiveron Lúa e alternáronse períodos nubosos con totalmente despexados. Como se mostra nas seguintes gráficas nas noites con nubes o brillo aumenta pola luz da contorna, mentres que nas noites máis estables o ceo achégase a medidas de escuridade boas.

A seguinte gráfica mostra as medidas feitas durante o período do 12 de decembro de 2021 ata o 12 de xaneiro de 2022 onde o brillo da Lúa era inferior o 15%, a súa altura menor de 15º e o Sol xa non emitía brillo ningún. Así obtivéronse máis de 900 medidas que se acumulan no intervalo de ceo escuro.

Actividade na EOI de Vigo e en liña o 13-09-2021

O vindeiro luns 13 de setembro estaremos ás 11:00 na aula 10 da Escola Oficial de Idiomas de Vigo e tamén por videoconferencia. Por favor, para participar escribide a calidadedoceo@gmail.com indicando a modalidade de asistencia. Coma sempre, esta actividade faise coa colaboración do Equipo de Dinamización Lingüística da EOI-Vigo e tamén coa participación de Cel Fosc, asociación contra la contaminación lumínica e IDA (International Dark Sky Association).

A actividade consistirá en presentar as causas e consecuencias da contaminación luminosa, falaremos por suposto das luces de Nadal de Vigo, dos cambios de iluminación a LED na iluminación pública e aprenderemos tamén a ler e interpretar medidas de brillo do ceo para ter capacidade crítica sobre este asunto.

A pesca da lura pota.

Hoxe, primeiro de abril de 2021, vemos en Twitter o seguinte chío

E recordamos que xa dende 2016 incluímos nas nosas actividade a seguinte noticia da que non gardamos máis datos que esta captura que adxuntamos:

Pasa o tempo e o problema persiste, por iso continuamos facendo actividades e seguimos transmitindo os coñecementos que hai sobre as causas e consecuencias da contaminación luminosa.