Contaminación luminosa: tomemos medidas! (Pontevedra) – 08/09/2017

O venres 8 de setembro estaremos na Casa da Luz de Pontevedra colaborando nunha actividade organizada pola Asociación Astronómica Sirio de Pontevedra que nace tralo obradoiro que fixemos na Escola Oficial de Idiomas de Vigo onde acudiron membros de Sirio. Dende este obradoiro as colaboracións entre Sirio e nós tiveron un forte repunte que culminan nesta actividade.

Será unha das actividades abertas ao público máis completas feitas sobre contaminación luminosa na nosa comunidade xa que nela participaremos diferentes asociacións e utilizaremos diferentes ferramentas e estratexias de divulgación que non sempre temos ocasión de xuntar: obradoiro, roteiro, exposición, documental e observación astronómica. Por suposto a participación dos asistentes será imprescindible e potenciada.

Cartel Contaminación Luminosa 8 setembro 2017 Pontevedra 2

 

Luces e sons de Aquis 2017 (Bande, Ourense)

Este sábado 12 de agosto organizamos xunto co Concello de Bande outra edición de Luces e sons de Aquis. O ano pasado fixemos nunha soa xornada actividades para adultos e nenos relacionadas con contaminación luminosa e unha observación astronómica. Este ano por problemas de axenda dividimos a actividade en dous e comezamos pola observación que, como o ano pasado, será conducida por Pablo Martínez, que aproveitará o lugar para falar de arqueoloxía e da súa relación co ceo.

Estamos a traballar para facer actividades durante o día para o mes de setembro, do que informaremos cando pechemos datas.

2017_08_luces_e_sons

Medidas en Ames (26-29/12/2016) e Pontevedra (26-29/06/2017)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

As medidas publicadas hoxe de Ames, concretamente en Castelo, levan tempo feitas e estudadas, pero quedaron pendentes de publicación sen nos decatar. Estas completan outras medidas feitas antes e publicadas o ano pasado: Medidas do brillo do ceo en Ames (17 a 23/10/2016)

Confirmamos pois que o ceo nocturno en Castelo ten moi boa calidade cando está despexado.

Pola contra, noutras medidas feitas en Pontevedra (máis medidas en Medidas do brillo do ceo en Pontevedra (18-25/06/2017)), no espazo de coworking Arroelo, confirmamos que a cidade sofre moita contaminación luminosa, sobre todo nas noites nubradas nas que a luz reflicte nas nubes. A pesar de medir dende un lugar no que parte do horizonte estaba tapado polo edificio onde se instalou o SQM hai medidas sen Lúa de ata 16 magnitudes, o que é moito brillo.

 

Medidas do brillo do ceo en Pontevedra (18-25/06/2017)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

O SQM estivo na cidade de Pontevedra, concretamente na Avenida de Marín. Como se ve nas fotos é un lugar preto da autoestrada AP-9, que nese tramo está iluminado tanto pola ponte coma polas entradas e saídas que ten en sentido Marín e Ourense. Estas luces das entradas e saídas foron substituídas  hai pouco por tecnoloxía LED de cor branca cunha potencia considerable. Dende este lugar tamén se observa o Porto de Marín, a autoestrada Pontevedra-Marín, e o mar, onde non hai luces instaladas (polo de agora). Non é o centro da cidade, pero si é unha zona onde vive moita xente e moi preto do centro, polo que as medidas aquí feitas son moi interesantes: un lugar alto sen luces directas, pero ao que chegan luces dende o centro da cidade, pero tamén de estradas e dun porto.

O ceo estivo despexado case tódolos días, só estivo cuberto a noite do 21 e con intervalos nubosos a noite do 22, algo que se reflexa nas gráficas con medidas cercanas a 15 magnitudes, que é un ceo moi brillante. Cabe resaltar que o resto de noites, despexadas, o brillo do ceo chegou a 18 magnitudes, medida habitual en cidades contaminadas. Pero na diferenza entre o brillo con nubes e despexado hai unha información moi preocupante sobre Pontevedra: todo o brillo de todo o que rodea ao lugar onde se mediu e que se mencionou ao comezo deste artigo reflíctese nas nubes e isto demostra a cantidade de luz que vai cara o ceo. Estamos a falar de que o ceo brilla máis de 10 veces máis con nubes. Iso é moita contaminación luminosa!

Medidas do brillo do ceo no Observatorio Astronómico de Cotobade (16,17,18/05/2017)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Dende o día 6 ata o 18 de maio a Asociación Astronómica Sirio de Pontevedra instalou o noso SQM no Observatorio Astronómico de Cotobade (Pontevedra) que eles xestionan. Publicamos só as noites sen Lúa e máis estables en canto a meteoroloxía. Os resultados, como cabe esperar nun lugar adicado á observación astronómica, son bos. O reto está en manter este espazo e espallar a calidade do ceo máis alá do observatorio.

Medidas do brillo do ceo na EOI de Vigo (20 a 23/04/2017)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Con motivo do obradoiro que organizamos na Escola Oficial de Idiomas de Vigo instalamos alí o SQM para medir a contaminación luminosa. É un lugar situado nun punto alto da cidade e rodeado de casa e edificios baixos. A propia escola facía de pantalla protexendo o SQM da luz do centro da cidade. Esperabamos que os resultados aquí fosen bos, pero foron un auténtico desastre. Todo apuntaba a que esta parte da cidade sería máis escura que o centro, pero non, apenas hai diferencia se se observan as gráficas. A máxima escuridade medida estivo preto das 18,5 magnitudes, medidas propias dun ceo claramente contaminado.

Medidas do brillo do ceo en Patos, Nigrán (7,8,9/03/2017)

(Se é a primeria vez que les sobre isto é recomendable que visites a páxina Brillo do ceo nocturno)

Instalamos un par de SQM para calibralos en Patos, Nigrán. Eran noites con Lúa, para ter variabilidade e facer mellor a calibración, polo que os resultados son moi variables, aínda que moi interesantes, xa que ao final das noites, cando a Lúa se escondía e non había nubes, chégase a medir case 20 magnitudes, un ceo de boa calidade.

Repensando a noite entre todos pola posta en valor do patrimonio nocturno galego-portugués

O pasado mes de febreiro tivo lugar un fito moi importante para Calidade do Ceo e tamén para a defensa do patrimonio nocturno.

No convencemento en que os cambios importantes suceden cando a sociedade se xunta e traballa nunha mesma dirección para conseguir os seus obxectivos; convocamos en Santiago de Compostela a diferentes persoas e colectivos de Galicia e Portugal implicados coa problemática da contaminación luminosa, a conservación medioambiental e a astronomía.

A I Xuntanza sobre Contaminación Luminosa, tivo lugar no edificio do Matadoiro de Santiago de Compostela e reuniu a 21 persoas de diferentes asociacións (astronómicas e ambientais), empresas, divulgadores científicos e investigadores de diferentes universidades de Galicia e Portugal. Todos unidos por unha causa común: a protección e posta en valor do patrimonio nocturno galego (tan fermoso como heteroxéneo).

Froito de esa Xuntanza naceu Calidade da Noite, o foro galego-portugués polo fomento do patrimonio cultural e ambiental nocturno. O obxectivo deste foro é facer unha reflexión sobre cómo é a nosa noite en todas as suas dimensións (astronómica, cultural, biolóxica, económica e social), cómo debería ser e trazar unha estratexia conxunta para espallar a mensaxe aos diferentes actores da sociedade.

Queremos unha noite que sexa noite, sen renunciar á luz artificial, mais mantendo a luz natural dos astros…que nos guía,  que equilibra o noso reloxo biolóxico, que ilumina a vida das especies animais nocturnas, que nos conecta cos nosos antepasados e coa nosa orixe cósmica…ao fin todos somos po de estrelas.

Queremos unha paisaxe nocturna amigable, con luz artificial sí, pero amarela e iluminando o noso camiño entre rúas, mais nunca o ceo. Queremos unha noite que non consuma máis enerxía da que necesitamos, que co que se aforre iluminando ben se invirta no fomento noso benestar social, natural e cultural.

tumblr_lgt4piv3no1qcza3lo1_500.jpg

Por todo iso, redatamos un manifesto que ratifica a Declaración Institucional en Defensa do Ceo Nocturno aprobada polo Parlamento de Galiza no 2015 e inclúe as cuestións chave de como iluminar eficientemente para conseguir os propósitos arriba indicados.

E a ti?, gustaríache unha noite como a que nos queremos? Se estás de acordo, entra na páxina www.calidadedanoite.wordpress.com e asina o manifesto, que non é noso, é de todos!.

Ver: La Hora del Planeta. Que las farolas no nos impidan ver las estrellas. Alberto Pereiras. El Asombrario.

III Ed. Arquitectura con luz propia

O mércores 19 de abril voltamos á ETSAC (Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña) para celebrar a III Edición de Arquitectura con luz propia entre as 18h30 e as 21h30.

LuzPropia3_CARTEL_1

This slideshow requires JavaScript.

Imaxes da III Edición de Arquitectura con luz propia. Fotografía: AXPerspectivas

Nesta edición, contamos con:

  • Daniel Ríos Meizoso (C.T Calidade do Ceo Nocturno). Nos introduciu na problemática da contaminación luminosa en Galicia e presentou o Mapa do brillo do Ceo que estamos a elaborar dende a nosa asociación.
  • Lucía Girádez Costas (C.T Calidade do Ceo Nocturno). Presentou o fío de contidos da III Edición de Arquitectura con luz propia.
  • Marco V. Quintela García e César González García (Rede Consilencia). Marco e César nos descubriron o apaixoante mundo da arqueoastronomía vencellada coa chamada “astronomía cultural” nunha charla sobre “fenómenos astronómicos que configuran espazos arquitectónicos e constrúen ideas”. Presentaron “Lume na Auga”, un proxecto de investigación e posta en valor dos recursos arqueoastronómicos de Galicia.
  • Salvador X. Bará Viñas (Profesor da Área de Óptica, Universidade de Santiago de Compostela).  Salva fixo unha revisión xeral da problemática da contaminación luminosa dende o punto de vista da planificación urbana, na charla “tendencias e retos actuais nas instalacións lumínicas dos territorios”.
  • Óscar Blanco Varela (Trevinca Skies). Como acción para a protección da noite e o seu aproveitamento económico, en Galicia certificáronse xa dous territorios como Destinos Turísticos Starlight. Óscar Blanco, promotor do Destino Starlight Trevinca, e nos falou do proxecto pioneiro en Galicia en turismo astronómico, Trevinca Skies.

Arquitectura con luz propia quere ser un lugar onde os arquitectos profesionais e en formación podan discutir e aprender sobre o que se empeza a chamar cultura da luz e sobre a responsabilidade para con ela, que sen dúbida, constitúe un tema non o suficientemente debatido nin estimado.

Son moitos os expertos que coinciden en indicar que o uso da luz asociado ao significado de progreso e riqueza tivo moito que ver no aumento incontrolado da contaminación luminosa.

Ademáis, en tempo de crise, é a luz mal instalada que dilapida cartos a primeira en ser sacrificada. Cambiar esta visión e darlle á luz un valor que trascenda o económico empeza a ser un dos obxectivos de moitos expertos en luz e contaminación luminosa.

A actividade que Calidade do Ceo e Asociación Xuvenil Perspectivas propoñen, quere facer fincapé no dito no apartado anterior e acercar á comunidade da Arquitectura os recursos e os problemas que existen na actualidade para alumar de forma correcta, así como a importancia de facelo alén estética.

A actividade quere fomentar o desenvolvemento dunha cultura da luz responsable coa natureza, a sociedade e coa paisaxe na que vivimos.

06_Sandratei
Intervención Víctor Tilve. ACLP 2014. Fotografía: Sandratei